Thói quen ăn uống của giới trẻ

Một ngày ăn uống của người trẻ có thể được lấp đầy bởi những lựa chọn nhanh, tiện và dễ tiếp cận – Cre: trungthanh.net

Một ngày của nhiều người trẻ có thể bắt đầu khá vội. Không kịp ăn sáng thì mua tạm một chiếc bánh trên đường đi học, đi làm. Đến trưa, thay vì ngồi xuống một bữa cơm đầy đủ, một phần đồ ăn giao tận nơi có vẻ thuận tiện hơn. Chiều mệt thì gọi một ly trà sữa. Tối gặp bạn bè lại có thêm đồ nướng, đồ chiên, thức ăn nhanh hoặc một ly nước ngọt. 

Không có lựa chọn nào trong số tạo nên vấn đề, mà điều đáng nói nằm ở cách những lựa chọn ấy được lặp lại. Thế hệ trẻ ngày nay sống trong một môi trường mà đồ ăn và thức uống luôn ở rất gần. Chỉ cần vài thao tác trên điện thoại, một bữa ăn có thể được giao đến tận cửa. Muốn uống trà sữa, có hàng chục lựa chọn. Muốn ăn vặt, có đủ món để lựa chọn bất kể sáng hay tối. Sự tiện lợi ấy giúp chúng ta tiết kiệm thời gian, nhưng cũng vô tình khiến việc lựa chọn thức ăn trở nên ít cần suy nghĩ hơn.

Đói thì đặt món, mệt thì gọi một ly nước ngọt, buồn thì tìm món mình thích, họp nhóm thì phải có đồ uống, đi chơi thì phải có đồ ăn. Từ khi nào, ăn uống không còn chỉ là chuyện “mình đang đói”, mà trở thành câu trả lời cho rất nhiều cảm xúc khác nhau?

Đôi khi, một món ăn hay ly nước không xuất hiện vì đói hay khát, mà đơn giản vì chúng ta đang cần một chút dễ chịu giữa ngày – Cre: bworldonline.com

Đó là lý do thói quen ăn uống của người trẻ đáng để nhìn kỹ hơn. Bởi đôi khi chúng ta không ăn vì cơ thể cần năng lượng, mà ăn vì đang căng thẳng. Không uống vì khát, mà uống vì cần một chút ngọt để tỉnh táo hoặc đơn giản là muốn có thứ gì đó để nhâm nhi trong lúc làm việc.

Một ly trà sữa sau giờ học có thể là phần thưởng. Một cốc trà trái cây trong buổi gặp bạn bè có thể là cách bắt đầu câu chuyện. Một chai nước ngọt đi cùng đồ ăn có thể đã trở thành thói quen. Khi một món ăn hoặc một loại đồ uống gắn với cảm xúc, việc giảm nó xuống đôi khi khó hơn nhiều so với chuyện “biết là không nên uống nhiều”.

Vấn đề vì thế không chỉ nằm ở bản thân món ăn. Nó nằm ở tần suất, hoàn cảnh và lý do chúng ta lựa chọn nó. Ví dụ, một ly trà sữa thỉnh thoảng để gặp bạn bè rất khác với việc ngày nào cũng uống một ly. Một chai nước ngọt trong một buổi tụ tập khác hoàn toàn với việc bữa ăn nào cũng có nước ngọt. Một phần đồ chiên đôi khi không nói lên nhiều điều, nhưng nếu đồ ăn nhanh dần trở thành lựa chọn mặc định vì “ăn vậy cho tiện” thì câu chuyện lại khác.

Thói quen hình thành từ những điều rất nhỏ như vậy. Đáng chú ý nhất có lẽ là đồ uống. Bởi chúng ta thường dễ nhớ mình đã ăn gì hơn là mình đã uống gì. Một bữa cơm có thể khiến chúng ta nhận ra mình vừa ăn một phần rất lớn, nhưng một ly nước uống có đường lại dễ bị xem như “chỉ là nước”.

Trong khi đó, một ngày có thể xuất hiện rất nhiều “chỉ là một ly”: một ly cà phê pha sẵn, một ly trà sữa, một chai nước ngọt, một ly trà trái cây. Mỗi món riêng lẻ có vẻ không đáng kể, nhưng khi cộng lại, lượng đường và năng lượng từ đồ uống có thể trở thành một phần đáng kể trong chế độ ăn của một người.

Điều đáng suy nghĩ là nhiều người trẻ vẫn chưa xem đồ uống như một phần của thói quen ăn uống cần được cân nhắc. Chúng ta có thể quan tâm đến việc “ăn cơm chưa”, nhưng ít khi tự hỏi “hôm nay mình uống bao nhiêu đồ có đường rồi?”. Nước lọc vì thế dần bị đẩy xuống vị trí khá đặc biệt: thứ cơ thể cần nhưng lại không phải thứ chúng ta nghĩ đến đầu tiên.

Nước lọc không hấp dẫn nhất, nhưng lại là thứ cơ thể cần nhất – Cre: Hình ảnh AI

Nó không có vị đào, vị vải, vị chanh dây. Không có lớp kem cheese, không có trân châu, không có một chiếc cốc đẹp để chụp ảnh. Nước lọc cũng không mang theo cảm giác “tự thưởng”. Chính vì quá đơn giản, nó dễ bị bỏ qua trong một đời sống mà mọi thứ đều được thiết kế để hấp dẫn giác quan.

Nhưng cơ thể lại không lựa chọn theo cách đó. Khi khát, cơ thể cần được cung cấp nước. Khi đó, một ly nước lọc có thể hoàn thành đúng vai trò của nó mà không cần thêm đường hay hương vị. Việc dùng đồ uống khác hoàn toàn không sai, nhưng nếu chúng thường xuyên thay thế nước lọc, đặc biệt khi đó là những thức uống có nhiều đường, thì lựa chọn ấy đáng để nhìn lại.

Và câu chuyện này cho thấy một thay đổi trong cách người trẻ đối xử với việc ăn uống. Chúng ta đang sống trong thời đại mà ăn uống ngày càng gắn với trải nghiệm. Một món ăn phải ngon, đẹp, mới lạ. Một ly nước phải có vị, có topping, có cách trình bày bắt mắt. Những điều đó khiến việc ăn uống trở nên thú vị hơn, nhưng cũng khiến chúng ta dễ quên mất một nguyên tắc rất cơ bản: thức ăn trước hết vẫn là thứ cơ thể sử dụng để duy trì sức khỏe và năng lượng.

Khi lịch học và lịch làm việc ngày càng bận, nhiều người trẻ cũng bắt đầu ăn uống theo những khoảng trống trong lịch trình. Bỏ bữa sáng vì ngủ muộn. Ăn trưa thật nhanh để quay lại công việc. Chiều dùng cà phê hoặc trà sữa thay cho một bữa phụ. Tối ăn nhiều hơn vì cả ngày chưa ăn đủ. Rồi hôm sau, vòng lặp lại bắt đầu.

Thói quen ấy không phải lúc nào cũng xuất phát từ sự thiếu quan tâm đến sức khỏe. Đôi khi đơn giản là vì người trẻ quá bận. Nhưng chính vì bận, việc ăn uống càng dễ trở thành chuyện “giải quyết cho xong”. Một bữa ăn được lựa chọn vì nhanh hơn thay vì phù hợp hơn. Một món nước được gọi vì đang giảm giá hoặc vì thấy trên mạng nhiều người uống. Một món ăn vặt xuất hiện vì buồn miệng chứ không phải vì đói. Những quyết định tưởng như rất nhỏ ấy, khi lặp lại mỗi ngày, sẽ dần tạo nên một kiểu ăn uống.

Có lẽ câu hỏi đáng đặt ra không phải là “giới trẻ bây giờ ăn uống có lành mạnh không?”. Câu hỏi thực tế hơn là: chúng ta đang lựa chọn thức ăn và đồ uống vì cơ thể cần, hay vì thói quen đã quen với việc phải ăn một thứ gì đó, uống một thứ gì đó để thấy ngày của mình trọn vẹn hơn? Một người vẫn có thể uống trà sữa, ăn đồ chiên, đi ăn cùng bạn bè và tận hưởng những món mình thích. Điều quan trọng là những thứ ấy đang nằm ở đâu trong tổng thể thói quen ăn uống của mình.

Một ly trà sữa không quyết định sức khỏe của một người. Một bữa ăn nhanh cũng không thể nói lên toàn bộ chế độ dinh dưỡng. Nhưng những gì xuất hiện đều đặn mỗi ngày mới là thứ đáng quan tâm.

Có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ: đừng để khát mới nhớ đến nước. Đừng dùng một món uống có vị ngọt như phản xạ mỗi khi mệt. Đừng để bữa ăn được quyết định hoàn toàn bởi việc “món nào tiện nhất”. Và cũng đừng để những cuộc hẹn với bạn bè lúc nào cũng phải đi cùng một ly nước thật ngọt mới gọi là vui.

Không nhất thiết phải bỏ những món mình thích, mà quan trọng là biết đâu là lựa chọn cho sở thích và đâu là điều cơ thể thực sự cần – Cre: thanhnien.vn

Ăn uống không cần trở thành một cuộc kiểm soát bản thân quá nghiêm khắc. Người trẻ vẫn cần những bữa ăn ngon, những ly nước mình yêu thích và những buổi tụ tập không quá tính toán. Nhưng giữa rất nhiều lựa chọn hấp dẫn mỗi ngày, có lẽ chúng ta cũng cần học cách nhận ra đâu là thứ cơ thể thực sự cần, đâu chỉ là thứ mình đang quen miệng.

Bởi một thói quen ăn uống không được tạo ra trong một ngày. Nó được hình thành từ những lần “thôi kệ, hôm nay uống một ly”, những lần “bận quá, ăn gì cũng được”, những lần “mệt rồi, tự thưởng một chút”. Và đến một lúc nào đó, những điều vốn chỉ định diễn ra thỉnh thoảng lại trở thành cách chúng ta ăn uống mỗi ngày.

Có lẽ thay đổi thói quen ăn uống không bắt đầu từ việc bỏ hết những món mình thích, mà bắt đầu từ việc hiểu mình đang ăn vì đói, uống vì khát, hay chỉ đơn giản là đã quen với cảm giác phải có một món gì đó bên cạnh.

YẾN VY